Pokrzywa indyjska, zwana również pochwiatką, pokrzywką, szałwią indyjską lub koleusem, czyli Coleus forskohlii jest rośliną wieloletnią rosnącą w rejonach subtropikalnego oraz ciepłego, umiarkowanego klimatu niektórych obszarów Indii, Nepalu, Sri Lanki, Birmy, Tajlandii oraz innych krajów Azji Południowo-Wschodniej.

W języku hindii nazywana pashanbhedi lub pathatchur, zaś w jednym z głównych języków Indii, kannada, określana jako Makkadi beru lub Mangany beru. Roślina jest uprawiana na wysokości 600-1800 m n.pm. na nasłonecznionych stokach wzgórz i płaskowyżach, na ilastych lub piaszczystych glebach o pH 6,4÷7,9. Niektóre jej odmiany są uprawiane również w europejskich (w tym polskich) domach jako roślina ozdobna. Pod względem botanicznym należy do rzędu jasnotowatych (Lamiaceae) – rodziny roślin z rzędu jasnotowców, do których należy ponad 7000 gatunków. Do tej rodziny botanicznej szałwia, rozmaryn, tymianek, bazylia, oregano, mięta, melisa, majeranek. Pochwiatka dorasta do wysokości ok. 30-60 cm. Liście mają kształt łez. Odcienie ich zielonej barwy zależą od stopnia nasłonecznienia. Kwiaty są niebieskie lub bladofioletowe. Częścią roślin, z której pozyskuje się surowce terapeutyczne są przede wszystkim korzenie – zbierane w fazie największej ich koncentracji, choć surowcem leczniczym pozyskiwanym z Coleus pumilus Blanco, Coleus blumei Bentham, a także Coleus forskohlii mogą być (i są) liście lub całe rośliny.

Ekstrakt z korzenia pokrzywy indyjskiej stosowany był od stuleci w tradycyjnej medycynie hinduskiej, ayurvedzie, jako guggul do leczenia nadciśnienia tętniczego, zastoinowej niewydolności serca, wyprysków, kolki, zaburzeń układu oddechowego, przy bolesnym oddawaniu moczu (stanach zapalnych pęcherza moczowego), bezsenności, drgawkach, skurczach żołądka, zapobieganiu astmie, wzmacnianiu serca i całego organizmu oraz jako środek ułatwiający odchudzanie. Również kuchnia indyjska w szerokim zakresie wykorzystywała Coleus jak doskonałą przyprawę.
Badania naukowe rozpoczęte na szeroką skalę w 1974 r. (zwłaszcza w Hinduskim Centralnym Instytucie Naukowo-Badawczym) wykazały, że o zdolnościach terapeutycznych rośliny decydują przede wszystkim zawarte w nich związki diterpenowe – acetoxycoleosol, barbutazyna (barbatusin), coleol, coleonon, coleanol, deoxycoleonol, dialdehydy, krocetyna, napthopiron, plektryna, plektirinon, secoabietan. Dopiero po dokładnej identyfikacji i wyodrębnieniu zasadniczej substancji czynnej nazwano ją forskolinem (forskoliną) – na cześć fińskiego botanika Petera Forskala (1736-1763).

Forskolin jest odpowiedzialny za prawie wszystkie działania farmakologiczne Coleus forskohlii. Tym niemniej badania wskazują, że inne składniki rośliny w postaci lotnych olejków, innych diterpenów i coleonoli mogą przyczyniać do polepszenia wchłaniania forskoliny i zwiększenia jej aktywności terapeutycznej. Gwoli ciekawości dodajmy, że działające podobnie do forskolinu diterpeny – karnezol i tanshinon – zawierają różne gatunki szałwii, a odpowiednikiem forskolinu w rozmarynie jest rosmanol (kwas rozmarynowy). Standaryzowane ekstrakty forskolinu zawierające 10% substancji czynnej są opatentowane jako produkt o nazwie ForsLean® amerykańskiej firmy Sabinsa Corporation.

Jaki jest wpływ forskolinu na organizm?

Otóż w pierwszym rzędzie wpływa on na wzrost produkcji AC – enzymu zwanego cyklazą adenylową (adenylocyklazą), związanego z błonami komórkowymi. Jest on rodzajem enzymu nadrzędnego stymulującego inne enzymy do regulowania wzrostu masy mięśniowej oraz inicjowania procesów utraty tłuszczu. Przekształca kwas adenozynotrójfosforowy (ATP) w cAMP – Cykliczny Monofosforan Adenozyny, który jest najważniejszym regulatorem organizmu odpowiedzialnym za intensyfikację rozpadu tłuszczów w komórkach tłuszczowych. Związek ten zapewnia przyspieszony transport tłuszczu do komórek mięśniowych w celu jego spalenia.

Forskolin zwiększa produkcję cAMP, dochodzi do stymulacji syntezy białek, co wpływa na rozwój masy mięśniowej. W wyniku dalszych procesów następuje uwalnianie kwasów tłuszczowych z komórek tkanki tłuszczowej. W efekcie komórki mięśniowe mogą w łatwy sposób zużyć tłuszcz – zasadnicze w tym przypadku źródło energii – jako paliwo – i przekształcić go w energię w postaci ATP w procesie termogenezy. Celem tego procesu jest wytworzenie ciepła z ATP dla utrzymania stałej temperatury ciała. Pozwala to na włączenie do procesu spalania znacznych zapasów tłuszczu stanowiącego paliwo dla pracujących mięśni. Jest to szczególnie istotne zwłaszcza dla osób otyłych, które zwykle mają obniżony poziom cAMP. Działanie terapeutyczne forskoliny oparte jest więc przede wszystkim o silną stymulację produkcji cAMP – Cyklicznego Monofosforanu Adenozyny we wszystkich komórkach organizmu – oprócz plemników. Forskolin wpływa również na działanie hormonów tarczycy, dzięki czemu odznacza się funkcją regulującą metabolizm organizmu. Hormony tarczycowe wpływają w sposób zasadniczy na przemianę materii oraz aktywność psychomotoryczną, czyli na ogólną sprawność całego organizmu. Im lepiej działa tarczyca, tym więcej tłuszczu można spalić i zamienić go na użyteczną energię.
Forskolin najprawdopodobniej zwiększa także produkcję hormonu wzrostu GH (ang. Growth Hormone). Wpływa on m.in. na gospodarkę węglowodanową poprzez pobudzanie procesu rozkładu glikogenu i zwiększone uwalnianie glukozy z wątroby. Powoduje również zwiększone wydzielanie insuliny oraz aktywuje proces spalania tłuszczów dezaktywując proces tworzenia tłuszczów. W rezultacie prowadzi to do przekształcenia tłuszczu w wolne kwasy tłuszczowe w celu dalszego łatwego ich spalenia.

Działanie forskolinu:
- przenikanie przez błony komórkowe i aktywacja produkcji cAMP, co skutkuje uwalnianiem większych ilości tłuszczów w celu ich spalenia w celach energetycznych,
- hamowanie syntezy lipidów (tłuszczów) w komórkach tzw. tkanki tłuszczowej żółtej,
- silna redukcja tkanki tłuszczowej na skutek stymulacji procesu rozkładu składników budulcowych tkanki tłuszczowej (liolizy) z jednoczesnym umiarkowanym rozwojem tkanki mięśniowej, co sprzyja wzrostowi tzw. beztłuszczowej masy ciała (szczególnie istotne dla uprawiających sporty wyczynowe),
- aktywowanie w komórkach tłuszczowych enzymu lipazy hormonozależnej (HSL) w celu uwalniania tłuszczu zapasowego i jego transportu do miejsc wymagających zaopatrzenia w paliwo (głównie do pracujących mięśni),
- pobudzanie procesów trawiennych (stymulacja wydzielania m.in. kwasu solnego, pepsyny, enzymów trzustkowych),
- aktywowanie cyklu Krebsa (cyklu TCA) – końcowego etapu spalania metabolitów powstałych z rozkładu cukrów, białek i tłuszczów, bez produkcji kwasu adenozynotrójfosforowego ATP, źródła energii dla organizmu, z jednoczesnym spalaniem tłuszczu jako źródła energii dla pracujących mięśni poprzez stymulację wydzielania trójjodotyroniny (T3) do tkanek mięśniowych,
- pobudzanie termogenezy – procesu, którego celem jest wytworzenie ciepła z ATP dla utrzymania stałej temperatury ciała.
- działanie wazodilatacyjne (rozkurczowe, poszerzające światło naczyń) na naczynia krwionośne (w tym mózgu), w wyniku czego następuje wzrost mózgowego przepływu krwi,
- znaczące obniżanie ciśnienia tętniczego krwi oraz ciśnienia wewnątrzgałkowego (oczy), czyli oddziaływanie hipotensyjne poprzez rozluźnianie mięśni gładkich naczyń krwionośnych,
- zwiększanie siły skurczów serca i innych mięśni,
- hamowanie zlepiania się (inhibicja agregacji) płytek krwi,
- stymulacja wydzielanie hormonów tarczycy,
- hamowanie transportu glukozy przez erytrocyty,
- pobudzanie trzustki do wydzielania insuliny,
- zwiększanie tempa przemian metabolicznych (pobudzanie przemiany materii),
- stymulowanie melanocytów (komórek pigmentowych naskórka) do wytwarzania pigmentu melaniny (ciemnego barwnika),
- stymulacja tarczycy do produkcji tyroksyny na podobieństwo do hormonu TSH (tyreotropiny),
- działanie spazmolityczne (rozluźnianie mięśni poprzecznie prążkowanych),
- selektywne przepuszczanie przez kanały błon komórkowych białek przekaźnikowych,
- hamowanie reakcji autoimmunologicznych,
- wzmaganie syntezy testosteronu i adrenokortykotropiny (hormon wpływający bezpośrednio na gospodarkę węglowodanową, białkową i mineralną organizmu, działający przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i hamująco na rozmnażanie komórek),
- aktywacja makrofagów i limfocytów (wzmacnianie mocy układu odpornościowego),
- normalizujący wpływ na gospodarkę cyklicznym guanozynomono-fosforanem – cGMP, co ma wpływ na skuteczne leczenie łuszczycy,
- poprawianie funkcji neuroprzekaźników (zwłaszcza serotoniny i dopaminy), co ma znaczenie w leczeniu depresji,
spowalnianie wydzielania histaminy.
Zastosowania:
- zabiegi odchudzające (przeciwdziałanie otyłości),
- działanie antycellulitowe,
- rozwijanie tężyzny fizycznej i utrzymanie dobrego stanu zdrowia poprzez wzmacnianie -m.in. serca (dokrwienie i dotlenienie),
- rozszerzanie naczyń krwionośnych i oskrzeli,
- obniżanie ciśnienia krwi,
- redukowanie zakrzepów krwi,
- zwiększenie siły skurczów serca (działanie inotropowe),
- przewlekłe alergie i astma,
- choroby układu krążenia (tym m.in. dławica piersiowa, niewydolność naczyń mózgowych),
- kardiomiopatia,
- choroby układu oddechowego,
- łuszczyca (psoriasis),
- wypryski skórne,
- stany zapalne pęcherza moczowego,
- ochrona przed promieniowaniem UV,
- hamowanie procesów wysiękowych, zapalnych i bólowych,
- rumienie,
- egzemy,
- dychawica oskrzelowa,
- hamowanie transformacji i przerzutów nowotworowych oraz hamowanie wzrostu guzów,
- jaskra, czyli glaukoma ( zwiększone ciśnienie krwi w gałce ocznej),
- pobudzanie mocy układu immunologicznego,
- leczenie przerostu prostaty (mimo pobudzającego wpływu na produkcję testosteronu),
- ogólne wzmacnianie organizmu,
- niedoczynność tarczycy,
- przeciwdziałanie utracie masy ciała,
- leczenie niektórych typów nowotworów,
- zapobieganie starzeniu się i siwieniu włosów oraz przywracanie im normalnej barwy.

Wydaje się, że forskolin może bardzo dobrze współpracować z antybiotykami, zwłaszcza przy nawracających zakażeniach pęcherza moczowego, za które zwykle odpowiadają bakterie pałeczki okrężnicy – Escherichia coli. Bakterie są zdolne do ukrywania się w wielowarstwowym i rozciągliwym nabłonku przejściowym dróg moczowych, co dość skutecznie ochrania je przed zabójczym działaniem antybiotyków. Forskolin powoduje otwieranie się kieszonek nabłonka i odkrycie bakterii, które zostaną wówczas poddane zabójczemu dla nich działaniu antybiotyku.

Redakcja Antylicho

Komentarze zostały wyłączone.